VITAMINE D (CALCIFEROL)
WAT IS HET
Vitamine D is eigenlijk geen echte vitamine, maar een hormoon dat onder invloed van zonlicht in je huid Vitamine D3 aanmaakt. Daarnaast levert voeding Vitamine D. Het wordt ook wel de zonnevitamine en de antistressvitamine genoemd.
WAT DOET HET
Het is een levenselixer en verantwoordelijk voor de opname van calcium en fosfaat uit voeding, wat van groot belang is voor diverse biologische processen.
De laatste decennia is de kennis over Vitamine D en de rol in het menselijk lichaam enorm toegenomen. Vitaminen die oplosbaar zijn in vet, kunnen zich dan ook in vetweefsel opstapelen. Eet je dus je een Vitamine D pil met boter, dan neemt het lichaam het beter op.
Het wordt opgeslagen in de lever, het vetweefsel, de huid, de milt en de botten. Deze opslag is nodig om in de winter tekorten te voorkomen. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat Vitamine D in meer dan 30 verschillende weefsels in het lichaam is aangetroffen. Zoals bijvoorbeeld in de hersenen, de spier- en afweercellen, de schildklier, de darmen, de eierstokken en de prostaat.
Vitamine D is dus niet alleen maar belangrijk voor botten en tanden. Goede Vitamine D levels zijn ook belangrijk voor de kwaliteit van het leven. In 2008 is er een onderzoek geweest bij 13.331 gezonde vrouwen en mannen. Deze werden negen jaar lang gevolgd. Het bleek dat degenen die de hoogste waarden Vitamine D hadden in het bloed, 26% minder kans hadden om te overlijden.
De doodsoorzaak zoals kanker of hart- en vaatziekten maakte geen verschil op dit percentage. In dit onderzoek stierven er 700 mensen aan hart- en vaatziekten, waarvan 400 mensen met een te laag Vitamine D. Dus een optimaal Vitamine D level in je bloed is een goede ondersteuning van je gezondheid en vermindert het risico van overlijden.
Vitamine D en de invloed op stress in het lichaam is groot
Bij hoge chronische stress is niet alleen de adrenaline te hoog, maar ook het stresshormoon Cortisol. Dat heeft een effect op de uitscheiding van calcium in de nieren. De uitscheiding van calcium neemt toe in de urine. De opname van Vitamine D neemt af in de darmen onder invloed van Cortisol.
De rol van Vitamine D bij gezonde botten
Door de lage calciumspiegels in het bloed gaan de bijschildklieren het Parathormoon (PTH) afscheiden. Hierdoor worden botcellen, de osteoclasten, gestimuleerd om calcium uit de botten te halen, zodat het calciumlevel in het bloed weer omhoog gaat. Het lichaam heeft dit nodig, maar de botten zijn de pineut. Minder calcium betekent ontkalking van het bot, waardoor de botdichtheid minder wordt (osteoporose) en het gevaar van botbreuken hoger wordt. Verder worden in dit hele proces ook alle acties geremd die zorgen voor aanmaak en de opbouw van het bot.
Vitamine D2 en D3
In de nieren wordt het onwerkzame Vitamine D2 (calcidiol) omgezet in het werkzame hormoon Vitamine D3 (calcitriol). Dat gaat naar de darmen om daar de opname van calcium te bevorderen uit het voedsel. Zit er te weinig calcium in het voedsel, dan gaat de PTH omhoog en wordt uiteindelijk de calcium uit het bot gehaald. Bij stress is het dus belangrijk om de stress te verlagen en tegelijkertijd via voeding of supplementen voldoende calcium en vitamine D3 in te nemen, om te voorkomen dat botafbraak ontstaat.
GABA
Vitamine D speelt ook een rol bij het voorkomen van depressie en stress omdat het helpt bij de aanmaak van GABA. Die heeft een remmende werking op de neurotransmitter in het brein.
GABA remt de signaaloverdracht tussen de zenuwcellen. Daardoor worden gevoelens van angst en depressie geremd, geeft het ontspanning en wordt ‘de piekerknop’ uitgezet, waardoor je ook beter slaapt.
WAAR HELPT HET MOGELIJK VOOR
- Bij klachten van het zenuwstelsel: stress, brainfog, depressie, slecht slapen en piekeren. Het speelt een rol bij het voorkomen van depressies en het aanmaken van GABA: de neurotransmitter in het brein, die relaxatie geeft en ‘de piekerknop’ uitzet.
- Versterkt botten en tanden en beschermt tegen botontkalking (osteoporose). Zorgt voor opname van kalk (calcium) en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn ook nodig voor een goede opbouw van botten en gebitten.
- Het is nodig voor een goede nierfunctie en mineraal huishouding.
- Het helpt bij de ontgifting van toxisch lood.
- Is in te zetten bij roos en psoriasis.
- Versterkt het immuunsysteem en speelt een rol bij de witte bloedcellen uit het afweersysteem. Bij mensen met een auto-immuunziekte speelt vaak een te hoog ontstekingsniveau in het lichaam. Het blijkt dat deze mensen vaak een te laag
Vitamine D gehalte hebben. - Het werkt ontstekingsremmend en kan dus van nut zijn bij auto-immuunziekten, zeker als het gecombineerd wordt met omega 3-vetzuren.
- Het kan een onderdrukkende rol spelen bij de expressie van bepaalde genen. Hiermee kunnen onbedoelde mutaties worden voorkomen in de genen en bij de celdeling. Mutaties kunnen namelijk leiden tot ontsporing van cellen en uiteindelijk kanker.
WIE EXTRA VITAMINE D NODIG HEEFT
- Mensen met een getinte huid.
- Als je niet elke dag minstens 20 minuten buiten bent zowel in de zomer als in de winter. Bijvoorbeeld als je in een verzorgings- of verpleeghuis woont.
- Vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven.
- Vrouwen met een lichte huid vanaf 50 jaar.
- Mannen met een lichte huid vanaf 70 jaar.
- Kinderen tot en met 3 jaar.
- Mensen met osteoporose (botontkalking).
- Bij verhoogde kans op osteoporose zoals bij vrouwen na de overgang, of bij langdurig gebruik van prednisonachtige stoffen.
- Bij minder goede opname uit het voedsel zoals bijvoorbeeld bij gluten overgevoeligheid, coeliakie, en bij bepaalde galziekten.
- Bij verminderde bijschildklierwerking of bij nierziekten. Bijschildklierhormoon en nieren spelen een rol bij het in evenwicht houden van kalk, fosfor en Vitamine D in het bloed.
- Bij overgewicht hebben we 2 tot 3 keer zoveel Vitamine D nodig.
Bij herkenning uit iets van bovenstaande, neem dan elke dag extra Vitamine D3.
HOE WE VITAMINE D BINNENKRIJGEN
- Door de zon op je huid, want zon is de beste bron
In de winter staat de zon in een andere hoek met de aarde en zijn de stralen niet krachtig genoeg om Vitamine D3 aan te maken in de huid. Zeker als je boven 48 graden noorderbreedte woont, dan maakt de huid van oktober tot maart geen Vitamine D3 aan in de zon. Als je tussen april en oktober met ontbloot hoofd en armen dagelijks 20 tot 30 minuten in de zon bent, maak je genoeg Vitamine D3 aan in de huid. - Door het eten waar vitamine D inzit Zoals vette vis: wilde zalm, makreel, haring, tonijn, paling en sardine. Dierlijk vet. Levertraanolie en paddenstoelen die aan het zonlicht zijn blootgesteld.
VITAMINE D TEKORT
Dit wordt gezien bij:
- Slapeloosheid, moeheid
- Verminderde concentratie, brainfog
- Depressie, irritaties
- Spierzwakte, spierpijn
- Pijnlijke botten (osteomalacie)
- Botbreuken door osteoporose
- Rachitis (Engelse ziekte zorgt voor het kromgroeien van botten en wervels)
- Schilferige huid: roos
- Reumatische artritis
- Multiple sclerose
- Infecties
- Hart en vaatziekten
- Diabetes
- Darmaandoeningen( bijvoorbeeld ziekte van Crohn)
- Zwangerschapsvergiftiging
- Jonge kinderen met slecht gebit
Bij één op de drie Nederlanders is er sprake van een tekort aan Vitamine D. Er zijn meerdere mogelijkheden om je Vitamine D waarde te testen. Onder andere bij de huisarts, orthomoleculaire therapeuten en online. Bij ernstige klachten raadpleeg altijd je huisarts.